Trams 4, 10, 51, 81 en 82 staan stil: kritische modernisering in hartje Brussel

In het weekend van 28 februari en 1 maart worden vijf tramlijnen onderbroken in Gare du Midi om drie wissels te vervangen die het einde van hun levensduur hebben bereikt. Het doel van dit preventieve onderhoud is om de betrouwbaarheid van het netwerk te garanderen, maar het roept ook vragen op over het beheer van de onderbrekingen en de gevolgen voor de gebruikers.

Gare du Midi: een vervoersknooppunt onder druk

Als centraal punt voor nationale en internationale treinen ontvangt het Zuidstation gemiddeld 600.000 passagiers per dag. Metro’s, trams en bussen maken het tot een essentieel kruispunt voor de Brusselaars en de reizigers op doorreis. Precies onder het gewelf van de Grondwettunnel, waar trams 4, 10, 51, 81 en 82 gebruik van maken, moeten drie verouderde wissels worden vervangen. Uiteindelijk zullen deze werken de veiligheid en de vlotte doorstroming van het verkeer garanderen. Maar zelfs als de werkzaamheden in het weekend plaatsvinden, zullen ze waarschijnlijk de gewoonten van de gebruikers verstoren en de druk op alternatieve vervoersmiddelen verhogen.

Schakelaars vervangen: technische problemen en kosten

Wissels zijn de mechanische en elektrische apparaten waarmee trams van spoor kunnen wisselen. Hun natuurlijke slijtage kan leiden tot ontsporingen of onverwachte stops en daarom moeten ze om de 20 tot 30 jaar worden gemoderniseerd. Concreet zullen drie installaties worden ontmanteld en opnieuw geïnstalleerd onder de tunnel. Het project, dat wordt gecoördineerd door Stib, voldoet aan de Europese normen voor preventief onderhoud en omvat een investering die gedeeltelijk wordt gefinancierd door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Hoewel de exacte kosten nog niet bekend zijn gemaakt, omvatten ze ook de reparatie van een verhoogde stoeprand bij de halte Monaco, waarbij gebruik wordt gemaakt van de mobilisatie van personeel en materieel.

Tastbare gevolgen voor reizigers

Tijdens deze twee dagen zal lijn 4 beperkt rijden tussen Stalle en Hallepoort, lijn 10 tussen Hôpital Militaire en Anneessens en lijn 51 zal onderbroken worden bij Lemonnier en Midi. Lijnen 81 en 82 worden omgeleid of rijden op kleinere trajecten. Als gevolg hiervan zullen sommige gebruikers tot 15 of 20 minuten langer moeten reizen. Vrijetijdsactiviteiten in het weekend, zoals markten en culturele uitstapjes, zullen hieronder lijden, net als winkels in de buurt van Gare du Midi. Uiteindelijk zou de omvang van de verstoring kunnen worden afgemeten aan het daadwerkelijke aantal reizigers op de metro’s 2 en 6 en de bussen 48 en 50, die voor de gelegenheid zijn versterkt.

Alternatieven en strategische planning

Om dit te compenseren nodigt de Stib reizigers uit om metrolijnen 2 en 6 te nemen, die naar verluidt sneller zijn in de spits, evenals bussen 48 en 50, waarvan de frequentie zal worden verhoogd. In de praktijk vormen deze vervangingen een reddingslijn, maar hun capaciteit blijft beperkt gezien de toestroom van gebruikers van vijf tramlijnen. De communicatie vooraf, via de website van Stib en posters in de stations, is bedoeld om verrassingen te voorkomen en de reizen te begeleiden. De coördinatie van deze alternatieve diensten doet echter vragen rijzen over de veerkracht van het netwerk tijdens piekperiodes.

Vooruitzichten en lessen voor mobiliteit in Brussel

Met elk groot project test Brussel zijn vermogen om modernisering en continuïteit van de dienstverlening te combineren. Eerdere werken aan het Centraal Station en in het noorden van de stad hebben het belang aangetoond van gedetailleerde planning en communicatie via meerdere kanalen. Maar de opeenstapeling van onderbrekingen in een dichte metropool vraagt om een bredere reflectie over billijke toegankelijkheid. Hoe kunnen we er in de toekomst voor zorgen dat ouderen en mensen met beperkte mobiliteit betrouwbare alternatieven hebben? En hoe kunnen we de economische impact op lokale bedrijven minimaliseren? De antwoorden zullen blijken uit de evaluatie na de interventie van de werkelijke tijd die nodig was om het werk te voltooien, de naleving van het budget en de tevredenheid van de gebruikers. Op lange termijn zijn deze preventieve bouwplaatsen een essentiële bouwsteen voor een duurzaam netwerk, op voorwaarde dat hun impact zorgvuldig wordt beheerd.