Politiek overzicht 2025: De Wever, Bouchez en België op zoek naar stabiliteit

In 2025 is de Belgische politieke scène getransformeerd door de opkomst van Bart De Wever, de atypische houding van Georges-Louis Bouchez en een ongekende crisis in Brussel. Tussen structurele hervormingen, eindeloze onderhandelingen en vrees voor ‘vervlaamsing’ bevindt het land zich op een scharniermoment voor zijn eenheid en institutionele werking.

Bart De Wever: de Vlaams-nationalist werd federale steunpilaar

Sinds zijn overwinning bij de verkiezingen van 2024 heeft Bart De Wever zich opgeworpen als de meest opvallende politieke figuur van het jaar. Concreet hebben zijn belofte van trouw aan de Koning en het bijna unanieme vertrouwen in zijn regering voor een doorbraak in het Europese landschap gezorgd. Voor velen staat hij nu symbool voor continuïteit en striktheid in een onzekere Europese context. Dit imago van robuustheid heeft zelfs een Franstalig publiek voor zich gewonnen dat hem tot voor kort vooral zag als een separatistische leider.

In de praktijk voert zijn zogenaamde “Arizona”-regering ambitieuze begrotingshervormingen door, die door het IMF worden toegejuicht, maar die soms ongelijk verdeeld zijn tussen Wallonië en Vlaanderen. Zo weegt de aanpassing van de werkloosheidsuitkeringen zwaarder op Franstalige werknemers, terwijl de pensioenhervorming Vlaanderen zwaarder treft. Deze onevenwichtigheid leidt tot het klassieke debat over de “vervlaamsing” van het federale beleid. Sommige waarnemers zijn echter van mening dat het nog te vroeg is om te zeggen dat er een diepgaande verschuiving aan de gang is.

Ondanks dit politieke succes lijkt De Wever zelf zijn langetermijnambities af te zwakken. Verschillende stemmen in het Centrum voor Sociopolitiek Onderzoek en Informatie merken op dat hij het misschien opgeeft om na 2029 door te gaan, wat bewijst dat hij geen internationale rol ambieert maar een terugkeer naar Antwerpen overweegt, waar hij zegt klaar te zijn om een lokale carrière te hervatten.

Georges-Louis Bouchez: de strategische tegenstander die de lijnen doet vervagen

Naast het stevige postuur van de premier belichaamt Georges-Louis Bouchez het tegenovergestelde door zijn voortdurende agitatie en bijna permanente politieke campagnevoering. Door zijn weigering om lid te worden van de federale regering heeft de voorzitter van de Mouvement Réformateur ervoor gekozen om zijn vrijheid van kritiek te behouden en zichzelf te presenteren als de compromisloze verdediger van zijn kiezers.

Deze unieke positionering dient een dubbel doel: het verhoogt haar mediaprofiel en plaatst haar in de voorhoede van het verzet tegen begrotingsbeslissingen. Maar voor velen is deze strategie problematisch omdat ze indruist tegen de logica van de instellingen. Politieke signalen vervagen en het wordt moeilijk voor burgers om te weten wanneer een federale overeenkomst definitief is en wanneer er nog opnieuw over onderhandeld moet worden.

Bovendien creëert de tegenstelling tussen een premier die de meerderheid probeert te stabiliseren en een partijvoorzitter die permanent campagne voert, een gevoel van eeuwigdurende onderhandeling. Voorlopig komen deze spanningen tot uiting in een budgettair tijdschema zonder duidelijke einddatum en maatregelen die soms worden aangekondigd en dan weer uitgesteld, wat het groeiende wantrouwen in de politieke leiders aanwakkert.

Eindeloze onderhandelingen en verwarde hervormingen

Sinds de installatie van de regering in Arizona lijkt het parool voortdurend “onderhandelen” te zijn. Elke hervorming - of het nu gaat om werkloosheidsuitkeringen, pensioenen of overheidsfinanciën - wordt voortdurend heen en weer geslingerd tussen de partijen. Elke aankondiging wordt gevolgd door een correctie en dan weer een uitstel, wat de duidelijkheid en geloofwaardigheid van de beslissingen verzwakt.

Concreet worden Waalse burgers meer getroffen door de werkloosheidshervorming, terwijl Vlaanderen meer wordt getroffen door de verlenging van de bijdrageperiode voor pensioenen. Deze dubbele impact vergroot de kloof tussen de twee grote gewesten en voedt de geruchten over een “België van twee snelheden”. Op lange termijn vrezen sommigen dat het uitblijven van een duidelijk compromis zal leiden tot een diepe burgerlijke onvrede.

Voorlopig is de regering blij met de steun van het Internationaal Monetair Fonds, dat deze hervormingen essentieel acht voor een evenwichtige begroting. Maar in de praktijk hangt de uitvoering ervan af van het vermogen van de partners om vóór de volgende verkiezingen tot overeenstemming te komen. En tot nu toe lijkt onenigheid het te winnen van consensus.

De historische crisis in Brussel: 556 dagen van impasse

Brussel gaat nu de geschiedenis in met 556 dagen zonder gewestregering, een record dat het onvermogen van de partijen om de eindstreep te halen illustreert. Deze verlamming was niet te voorzien, omdat de nationale aandacht zo gericht was op de oprichting van de federale regering.

Vanaf de avond van de verkiezingen waren er echter een aantal signalen in het rood: een massale overdracht van stemmen van Franstaligen naar Nederlandstaligen en de opkomst van de lijst van Fouad Ahidar, die drie zetels won. In plaats van deze resultaten aan te grijpen om snel te onderhandelen, gebruikten de partijen het ene voorwendsel na het andere - lokale verkiezingen, federale discussies, begrotingsbesprekingen - om de deadline uit te stellen.

Telkens als de bal weer bij de regionale partijen werd gelegd, werd de impasse bevestigd. Recente pogingen om een “Guinness-coalitie” te vormen, hebben geen levensvatbare meerderheid opgeleverd om de structuren van Brussel te hervormen. Zonder een nieuwe dynamiek is het onwaarschijnlijk dat het proces voor de verkiezingen van 2029 weer op gang komt.

Uitdagingen en vooruitzichten voor de Belgische eenheid

Nu België zich opmaakt om zijn tweehonderdjarig bestaan te vieren, lijkt de eenheid van het land kwetsbaarder dan ooit. De vrees voor een “vervlaamsing” van de federale politiek, gevoed door hervormingen die in het voordeel van Vlaanderen worden geacht, leidt tot felle discussies. Naast de cijfers staat ook de nationale cohesie op het spel.

In de praktijk moeten tussen nu en 2029 een aantal uitdagingen worden aangegaan: opnieuw een duidelijke meerderheid in de regionale instellingen, gelijke behandeling van alle gemeenschappen en herstel van het vertrouwen van de bevolking in het vermogen van hun gekozen vertegenwoordigers om op een stabiele en voorspelbare manier te handelen. Uiteindelijk zullen de verkiezingen van 2029 een nieuwe test zijn voor de democratische volwassenheid van een land waarvan het evenwicht altijd delicaat is.

Voorlopig blijft de horizon onzeker. De enige zekerheid is dat er andere persoonlijkheden zullen opduiken, dat er andere crisissen zullen opdoemen en dat België opnieuw zal moeten afrekenen met zijn institutionele complexiteit. De belangrijkste uitdaging blijft dezelfde: van de diversiteit van de gemeenschap een kracht maken in plaats van een obstakel voor politieke actie.