Ukkel onthult Linkebeek tegen overstromingen en hittegolven

De gemeente Ukkel heeft een openbaar onderzoek gelanceerd naar het herstel van de Linkebeek, een beek die in de jaren 1960 is verdwenen. Het doel van dit project is om de rivier in zijn natuurlijke staat te herstellen om terugkerende overstromingen te voorkomen en een koele corridor te creëren in een stedelijk gebied. Het vormt een belangrijke uitdaging voor klimaatadaptatie en de levenskwaliteit van de omwonenden.

Een vergeten historische waterweg

Vroeger kronkelde de Linkebeek vrij rond de Beerselaan om bij Keyenbempt uit te monden in de Geleytsbeek. Tijdens grote stedenbouwkundige werken in de jaren 1960 werd deze beek omgelegd en volledig begraven onder de Grote Baan. Ze verloor haar natuurlijke hydrologische functie en vervult nu niet langer haar rol om het regenwater te reguleren. Deze beslissing werd genomen op een moment dat voorrang werd gegeven aan de ontwikkeling van wegen en woningen, ten koste van de stedelijke aquatische milieus. Concreet heeft het verdwijnen van de Linkebeek bijgedragen tot de kwetsbaarheid van de wijk voor periodes van hevige regenval en stijgende zomertemperaturen.

Hydrologische en klimatologische doelstellingen van het project

Het project, ondersteund door een voorstudie van Leefmilieu Brussel, heeft twee hoofddoelstellingen. Ten eerste wil het de natuurlijke regulerende functie van de beek herstellen om overstromingen te beperken. In de praktijk zal het openstellen van de waterloop het mogelijk maken om regenwater op te slaan en te infiltreren tijdens hevige stormen. Anderzijds heeft de aanleg van een “koele corridor” tot doel de hitte-eilanden in de steden te verminderen door opnieuw een vochtige omgeving te creëren die bevorderlijk is voor evapotranspiratie. Deze twee dimensies spelen in op de dringende klimaatbehoeften van een hoofdstad die te maken heeft met steeds hetere zomers en hevige regenval, zoals blijkt uit verschillende recente lokale overstromingen.

Technische details, budget en tijdschema

De eerste fase betreft een strook van 430 meter tussen de Linkebeekstraat en de Steenveltstraat. Het gaat om een investering van 718.000 euro inclusief btw. Uiteindelijk zullen de totale kosten van het project, gespreid over verschillende fasen tot aan Keyenbempt, meer dan twee miljoen euro bedragen. Volgens Maëlle De Brouwer (Ecolo), schepen van Klimaat en Milieu, zullen de werkzaamheden ongeveer 200 kalenderdagen in beslag nemen. Om de overlast te beperken, zullen de meeste werkzaamheden echter langs de weg plaatsvinden. Deze organisatie zou de impact op het verkeer en het buurtleven moeten beperken, terwijl de bedding van de beek kan worden uitgegraven, de oevers kunnen worden ontwikkeld en de infrastructuur voor vervuilingsbestrijding kan worden geïnstalleerd.

Het raadplegingsproces en lokale reacties

De lancering van de openbare enquête op 6 januari markeert het begin van een dialoog met bewoners en winkeliers. De vergadering van de overlegcommissie is gepland op 25 februari. Tijdens deze periode kan het dossier online worden geraadpleegd of op afspraak in het gemeentekantoor. Omwonenden hebben al een aantal vragen gesteld: wat zullen de openingstijden van de bouwplaats zijn? Hoe worden lawaai en trillingen vermeden? Er wordt ook gevreesd voor de ontwikkeling van eigendommen langs de oude waterloop, vooral in het geval van overstroming. Veel bewoners juichen het initiatief echter toe. Voor sommigen geeft het vooruitzicht van een openbare tuin langs de rivier hoop op een groenere, meer verfrissende omgeving.

Milieukwesties en stedelijke biodiversiteit

Naast waterbeheer en thermisch comfort maakt de heropening van de Linkebeek deel uit van een bredere doelstelling om de biodiversiteit te behouden. Door de beek opnieuw open te stellen, creëren we een habitat voor waterplanten, amfibieën en bestuivende insecten. Op termijn kan deze ecologische corridor aansluiten op andere groene ruimten in Brussel en zo een ononderbroken blauwgroen netwerk vormen. Deze visie voldoet aan de aanbevelingen van de Kaderrichtlijn Water van de Europese Unie, die de goede toestand van waterlichamen aanmoedigt, en is in lijn met een soortgelijke dynamiek die we zien in Luik, Zürich en de binnenwijken van Parijs.

Europese vergelijkingen en vooruitzichten

Een groeiend aantal projecten in Europa is gericht op het terugbrengen van water in de stad. In Parijs, in het departement Seine-Saint-Denis, zijn verschillende beken al weer op klaarlichte dag zichtbaar, wat bijdraagt aan de veerkracht van de stad bij extreme regenval. In Zwitserland heeft Zürich dijken en natte weiden aangelegd om overstromingswater te absorberen. In Basel heeft de renaturatie van de Altenbach een oud kanaal omgevormd tot een recreatie- en biodiversiteitsgebied. Deze projecten laten zien dat het succes van dergelijke projecten, naast de technische aspecten, grotendeels afhangt van overleg, budget en lokale politieke betrokkenheid.

Naar een veerkrachtigere en gezelligere stad

Het project om de Linkebeek te heropenen is een lokaal antwoord op een wereldwijde uitdaging: onze stedelijke ruimten aanpassen aan de klimaatverandering. Het illustreert de noodzaak om de infrastructuur die we geërfd hebben van de Dertig Glorieuze Jaren, vaak ten koste van de natuur, te herdenken. Concreet betekent dit voor Ukkel dat er duidelijk moet worden gecommuniceerd met de bewoners, dat de kosten onder controle moeten worden gehouden en dat het project harmonieus moet worden geïntegreerd in het bestaande stedelijke weefsel. Uiteindelijk zal deze koele corridor ook een plek zijn om te wandelen, een ruimte voor gemeenschapsleven en een symbool van een stad die zich richt op duurzaamheid. Nu moeten we alleen nog de volgende fasen van dit avontuur volgen, van de opening van het dossier naar de overlegcommissie tot de eigenlijke start van de werken.